Dự án "Đường nối phường" và những hệ lụy

Không chỉ canh cánh nỗi lo sạt lở, ngập lụt, hàng trăm hộ dân ở cả 3 phường Hồng Hải, Hà Trung, Hà Lầm luôn phải sống trong tình trạng bấp bênh “ở không được mà đi cũng chẳng xong”. Nhiều ngôi nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, nhưng các hộ dân cũng không dám gia cố, cải tạo vì sợ bị phạt.

Một góc khu phố 7A, phường Hồng Hải (TP Hạ Long).

Canh cánh nỗi lo sạt lở, ngập lụt

Sau một trận mưa lớn kéo dài, rạng sáng ngày 7-8-2010, một vụ sạt lở đất kinh hoàng đã xảy ra tại gia đình ông Phạm Văn Bảy, tổ 2, khu 7A khiến vợ ông Bảy là bà Bùi Thị Chỉnh và con gái là chị Phạm Thị Hương bị thiệt mạng do bị đá vùi lấp trong khi đang ngủ. Quá ám ảnh trước tai hoạ của gia đình ông Bảy, một số hộ dân đã bỏ về quê sinh sống hoặc đi thuê chỗ khác để ở vì nhà bị sập mái, nứt vỡ tường. Mới đây nhất, đầu năm 2014, lại có thêm một ngôi nhà ở tổ 2 bị cháy do chập điện vì nhà dột nát, tường ẩm ướt. Theo người dân ở đây, nguyên nhân chính là do chủ đầu tư san gạt, cắt một quả đồi có độ cao tới 55,8m (tương đương chiều cao của ngôi nhà 16 tầng), đã khiến cho cảnh quan thiên nhiên bị thay đổi. Thảm cỏ hệ thực vật bị phá vỡ, đỉnh đồi bị san phẳng, tạo những hướng nước chảy tập trung vào một chỗ đã biến tổ 1, tổ 2 khu 7A trở thành “lòng chảo” hứng trọn bùn đất, cát, đá, nước sau mỗi trận mưa về.

Bà Nguyễn Thị Huân, tổ 2, khu 7A, cho biết: Gia đình tôi ở đây từ năm 1985 cho đến năm 2006 không bị lụt bao giờ. Nhưng từ năm 2006 đến nay, cứ mưa là lụt rồi kéo theo đất đá, cát trôi xuống. Có trận mưa nước ngập lên đến tận nóc nhà, nên giờ cứ mưa lớn, bão về là chúng tôi lại thức trắng đêm vì lo nhà sập.

Mỗi khi mưa to, người dân tại tổ 1, khu 7A, phường Hồng Hải (TP Hạ Long) lại phải “bơi” trong bùn, đất, rác thải để vào nhà. Trong ảnh: Ông Nguyễn Xuân Đông đang phải lội qua con đường ngập lụt để vào nhà trong trận mưa tháng 9-2014.

Những gia đình ở tổ 2 nằm trên cao đã bị ảnh hưởng thế, người dân ở tổ 1 (khu vực nằm dưới chân đồi, tiếp giáp mặt đường quốc lộ 18A) còn khốn khổ hơn vì phải hứng chịu toàn bộ bùn, cát trên đầu nguồn trôi xuống. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Xuân Đông, tổ trưởng tổ 1, khu 7A, bức xúc: Cứ mưa đến bà con chúng tôi lúc nào cũng trong tình trạng sẵn sàng “chiến đấu”, tổ 2 thì chuẩn bị tinh thần “chống nhà”, tổ 1 thì chuẩn bị tinh thần “chống lụt”. Tình trạng bùn, cát, rác thải, nước ngập sân, nhà cứ kéo dài liên tục thế này khiến chúng tôi rất mệt mỏi khi không biết phải “chống” đến bao giờ...

Không chỉ canh cánh nỗi lo sạt lở, ngập lụt, hàng trăm hộ dân ở cả 3 phường Hồng Hải, Hà Trung, Hà Lầm luôn phải sống trong tình trạng bấp bênh “ở không được mà đi cũng chẳng xong”. Nhiều ngôi nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, nhưng các hộ dân cũng không dám gia cố, cải tạo vì sợ bị phạt. Đơn cử như gia đình ông Bùi Huy Thuý, cả nhà có tới 7 nhân khẩu nhưng phải sống trong căn nhà dột nát, tạm bợ chỉ với 24m2. Năm 2009, khu vệ sinh của gia đình bị mưa bão làm đổ, ông Thuý phải xây dựng lại nhà tắm. Ngay sau đó, UBND phường Hồng Hải đã đến lập biên bản đình chỉ vì xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng. Cũng tương tự như gia đình ông Thuý, nhiều hộ dân khác con cái đến tuổi lập gia đình mà nhà cửa chật chội không thể “cầm cự” được nữa, đành liều bỏ tiền xây thêm gian nhà nhỏ và cam kết nộp phạt không đòi bồi thường nếu sau này bị giải toả làm dự án.

10 năm không xong 2km đường

Dự án đường nối phường Hồng Hải - Hà Trung - Hà Lầm được UBND tỉnh phê duyệt ngày 29-6-2004, với diện tích 726.304m2, tổng mức đầu tư khoảng 400 tỷ đồng và giao cho Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh BĐS Quảng Ninh làm chủ đầu tư. Dự án được triển khai theo phương thức, chủ đầu tư sẽ bỏ tiền mở một con đường đi qua 3 phường, đổi lại, nhà đầu tư được bán quỹ đất hai bên đường mới mở. Mặc dù chỉ có khoảng 2km đường nhưng dự án lại liên quan tới 513 hộ dân với 2.000 nhân khẩu ở 3 phường Hồng Hải, Hà Trung, Hà Lầm (TP Hạ Long). Điều đáng buồn là từ việc hy vọng dự án sẽ mang lại diện mạo mới cho khu vực này, thì sau 10 năm, dự án vẫn dang dở kéo theo nhiều hệ lụy đáng tiếc như trên.

Bà Nguyễn Thị Huân (tổ 2, khu 7A, phường Hồng Hải) bên những ngôi nhà người dân bỏ hoang không ở vì đã sập mái, không đảm bảo an toàn.

Được biết, sau 2 lần xin gia hạn, ngày 21-4-2014, UBND tỉnh có Quyết định 764 về việc điều chỉnh ranh giới, diện tích giao đất, thời hạn giao đất cho Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh BĐS Quảng Ninh. Theo đó, UBND tỉnh sẽ thu hồi trên 235.000m2 đất đã giao cho Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh BĐS Quảng Ninh nhưng chưa GPMB để giao cho các đối tượng đang quản lý tiếp tục sử dụng theo quy định. Đồng thời điều chỉnh ranh giới diện tích giao trên 490.000m2 đất cho Công ty để tiếp tục thực hiện Dự án “đường nối phường”. Trong lần điều chỉnh quy hoạch này, số hộ dân nằm trong vùng dự án sau khi điều chỉnh chỉ còn 195 hộ. Cũng tại Quyết định trên UBND tỉnh yêu cầu TP Hạ Long có trách nhiệm khẩn trương GPMB để bàn giao đất cho chủ đầu tư. Đồng thời yêu cầu Công ty phải khẩn trương giải quyết dứt điểm công tác bồi thường GPMB phần diện tích trên 490.000m2 và hoàn thiện hồ sơ giao đất chính thức phần diện tích này trong năm 2014.

Mặc dù chỉ còn ít tháng nữa là hết năm 2014, nhưng tiến độ của dự án vẫn triển khai rất chậm. Ngay tại biên bản làm việc của Đoàn thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường vào tháng 9-2014, chủ đầu tư mới thi công được một số đoạn đường công vụ, nạo vét rãnh thoát nước, san lấp mặt bằng một số khu vực phía Tây - Nam dự án. Trên nút giao thông của tuyến đường chính nối từ phường Hồng Hải vẫn còn vướng mắc trong công tác GPMB. Bên cạnh đó, chủ đầu tư chưa hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án theo quy hoạch điều chỉnh. Nhiều ý kiến cho rằng, Dự án này bị chậm trễ và quá kéo dài như vậy là do năng lực của chủ đầu tư yếu, và sự thiếu kiên quyết của chính quyền, cơ quan chức năng.

Dự án “đường nối phường” đã gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến tài sản và an toàn của người dân trong 10 năm qua. Thiết nghĩ, nếu chủ đầu tư không đủ năng lực thực hiện, không đảm bảo được tiến độ theo yêu cầu của tỉnh và thành phố, UBND tỉnh cần xem xét việc thu hồi dự án, tránh những tiền lệ xấu. Đồng thời, TP Hạ Long và chủ dự án cần khẩn trương tìm biện pháp đảm bảo an toàn cho các hộ dân sinh sống tại đây.